İsviçre mutabakatının ilk somut adımı: ABD, İran petrol satışının önünü açtı

WASHINGTON, 22 Haziran (Haber Merkezi) — ABD Hazine Bakanlığı, İran'a yönelik yaptırımlar kapsamında önemli bir esnemeye gidildiğini duyurdu. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran menşeli petrol, petrokimya ve rafineri ürünlerinin üretim, teslimat ve satışına izin veren 60 günlük geçici genel lisans çıkarıldığını açıkladı.

21 Ağustos'a kadar geçerli

Bakanlık'tan yapılan yazılı açıklamaya göre, Hazine Bakanlığı'na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), 21 Ağustos'a kadar geçerli olacak lisansla İran menşeli ham petrol, petrokimya ürünleri ve rafineri ürünlerinin ticaretine izin veriyor.

Lisans kapsamında, bu ürünlerin üretimi, satışı ve taşınması için gerekli tüm işlem ve hizmetler de serbest bırakıldı. Buna sigorta, gemi yönetimi, mürettebat temini, yakıt ikmali, gemi tescili ve bayraklandırma ile deniz kurtarma operasyonları da dahil edildi.

ABD'ye ithalat yolu da açıldı

Açıklamaya göre, lisans aynı zamanda İran menşeli ham petrol, petrokimya ve rafineri ürünlerinin ABD'ye ithalatına da kapı aralıyor. Ancak bu ithalatın, satış, teslimat veya boşaltma sürecinin bir parçası olması şartı aranıyor.

Lisansın, daha önce İran ile bağlantılı yaptırımlara tabi tutulan gemileri de kapsadığı belirtildi.

"Dünyayı daha güvenli hale getiriyoruz"

Kararı değerlendiren Hazine Bakanı Bessent, "Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance'ın liderliğinde dünyayı daha güvenli ve müreffeh hale getirmeye devam ediyoruz" dedi.

Bessent, İsviçre'de devam eden yapıcı görüşmeler çerçevesinde İran'ın Hürmüz Boğazı'nda serbest ve sınırsız geçişi garanti etmeyi ve UAEA müfettişlerinin ülkeye girişine izin vermeyi taahhüt ettiğini belirtti. Bessent, "Bu anlaşmanın bir parçası olarak Hazine Bakanlığı, İran'ın petrol üretim, teslimat ve satışına izin veren 60 günlük geçici genel lisans çıkardı" ifadelerini kullandı.

İran'dan "büyük ilerleme" değerlendirmesi

İran Dışişleri Bakanı Abbas Aragçi de İsviçre'de Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelere ilişkin değerlendirmesinde, "Pakistan ve Katar'ın yorulmak bilmez arabuluculuğu, Lübnan'daki savaşı sona erdirmek için büyük ilerlemeler sağlanmasını mümkün kıldı" dedi.

Aragçi, mutabakatın somut sonuçlarını şöyle sıraladı:

• Petrol ve petrokimya ihracatına yönelik yaptırımlar askıya alındı
• Deniz ablukası kaldırıldı
• Bazı dondurulmuş varlıklar serbest bırakıldı
• İran'ın büyük ekonomik yeniden yapılanma ve kalkınma planı hayata geçirilmeye başlandı

Dijital imzayla tarihi mutabakat

İran ile ABD arasında "ABD ve İsrail'in İran İslam Cumhuriyeti'ne dayattığı savaşın sona erdirilmesine ilişkin mutabakat muhtırası" adıyla anılan metin, İran takvimiyle 28 Hordad 1405 (18 Haziran 2026) gecesi ilk dakikalarda imzalandı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump, metni kısa bir zaman aralığında dijital olarak ve fiziki olarak bir araya gelmeden imzaladı.