Türkiye'de İdam Cezasının Kaldırıldı

Türkiye'de idam cezası 1984'ten beri uygulanmıyordu. Dosyalar Meclis'te bekletiliyor, infaz yapılmıyordu. Ancak kanunlarda durmaya devam ediyordu. Bu durum, Avrupa Birliği müzakere sürecinin önündeki en büyük engeldi. Adım, koalisyon hükümeti döneminde atıldı.

3 Ağustos 2002 Kararı ve 4771 Sayılı Kanun

Kritik tarih 3 Ağustos 2002 oldu. Ölüm cezası önce 2001'de savaş tehdidi ve terör suçları hâlleri dışındaki suçlar için kaldırılmış, 3 Ağustos 2002'de "savaş ve çok yakın savaş tehdidi hâllerinde işlenmiş suçlar hariç" şartı ile kaldırılmıştır.

Yasal dayanak netti. Buna koşut olarak, 3.8.2002 günlü, 4771 sayılı "Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun"un 1. maddesinin (A) bendi ile de savaş ve çok yakın savaş tehdidi hâllerinde işlenmiş suçlar için öngörülen idam cezaları hariç olmak üzere, Türk Ceza Kanunu, Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun ile Orman Kanununda yer alan idam cezaları müebbet ağır hapis cezasına çevrilmiştir.

Ecevit Hükümeti ve Hikmet Sami Türk'ün İnisiyatifi

Karar kolay alınmadı. TBMM'de DSP-MHP-ANAP hükümeti döneminde 3 Ağustos 2002'de "Savaş ve çok yakın savaş tehdidi hâllerinde işlenmiş suçlar hariç" idam cezası kaldırıldı.

Sürecin mimarı Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk'tü. Türkiye bu yönde ilk adımı Ecevit hükümeti zamanında Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk'ün inisiyatifiyle 3 Ağustos 2002'de attı; idam cezaları "yakın savaş tehlikesi ve savaş hali" ile sınırlandırıldı. Koalisyon ortağı MHP karara karşı çıkmış ve yasayı Anayasa Mahkemesi'ne götürmüştü.

2004'te Tamamen Silindi

2002 kararı barış zamanı için kaldırma kararıydı, tamamen kaldırma 2 yıl sonra oldu. 7 Mayıs 2004 tarihli 5170 sayılı Kanun ile Anayasa'dan ölüm cezaları ile ilgili maddeler çıkarılmış, 14 Temmuz 2004 tarihli 5218 sayılı Kanun ile Türk Ceza Kanunu'ndan ölüm cezaları ile ilgili maddeler çıkarılmış, böylece ölüm cezası Türk Hukuku'ndan tamamen kaldırılmıştır.