Zelenskiy'den Polonya Cumhurbaşkanı'na tehditkar sözler: "Çok kötü bitebilir"

KİEV, 22 Haziran (Haber Merkezi) — Polonya ve Ukrayna arasında tarihi ve siyasi meseleler ekseninde yeni bir diplomatik kriz patlak verdi. Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy'ye ülkenin en yüksek devlet ödülü olan Beyaz Kartal Nişanı'nın verilmesini iptal ettiğini açıkladı.

Krizin sebebi: UPA tartışması

Nawrocki, bu kararı Zelenskiy'nin Ukrayna silahlı kuvvetlerinde bir birime "UPA kahramanları" adını vermesiyle aldığını belirtti. Rusya'da aşırı uç bir örgüt olarak tanınıp yasaklanan, Polonya'da ise 1943'te 100 binden fazla Polonyalı sivilin katledildiği Volhinya katliamı nedeniyle suçlu kabul edilen Ukrayna İsyancı Ordusu'na (UPA) atıfta bulunulması Varşova'da büyük infial yarattı.

Zelenskiy'ye söz konusu nişan, daha önce görevde olan eski Polonya Cumhurbaşkanı Andrzej Duda (2015-2025) tarafından takdim edilmişti.

Zelenskiy'den Nawrocki'ye sert sözler ve isim göndermesi

Polonya'nın kararına TSN televizyonuna verdiği röportajda yanıt veren Zelenskiy, Nawrocki'yi Ukraynalılara karşı nefreti körüklemekle ve Polonya'daki iç siyasi mücadeleleri için bu gerilimi kullanmakla suçladı.

Nawrocki'nin Ukrayna ile ilgili söylemlerine dair sert bir uyarıda bulunan Zelenskiy, "Söylemleri çok kötü bitebilir" ifadelerini kullandı. Polonya liderinin ismini de alaya alan Zelenskiy, şu sözlerle yüklendi:

"Karol onun unvanı değil, adı, değil mi? Sonuçta bir monarşide değil, demokraside yaşıyoruz. Ukrayna ile ilişkiler kurma konusunda çalışması gerekiyor."

Zelenskiy ayrıca, geçen yıl Aralık ayında Nawrocki ile ilk görüşmesinde kendisine Volhinya katliamı hakkında bir kitap hediye edildiğini de doğruladı.

Eski Ukrayna liderlerinden dayanışma

Zelenskiy'nin ardından eski Ukrayna Devlet Başkanları Leonid Kuçma, Viktor Yuşçenko ve Pyotr Poroşenko da Polonya'nın Beyaz Kartal Nişanı'nı reddettiklerini duyurdu.

Polonya ve Ukrayna'dan karşılıklı tepkiler

Kriz, iki başkentte de siyasetçilerin yoğun tepkisine neden oldu.

• Eski Polonya Cumhurbaşkanı Bronislaw Komorowski, iki lider arasındaki gerilimi bir "madalya savaşı" olarak nitelendirerek, Varşova-Kiev ilişkilerinin kötüleşmesinden Nawrocki ve Zelenskiy'yi sorumlu tuttu.
• Eski Polonya Başbakanı Leszek Miller ise daha sert bir çıkış yaparak, "Ukrayna madalyaları değil, Polonya'nın sağladığı silahları ve askeri teçhizatı iade etmeli" dedi.
• Polonya Başbakanı Donald Tusk, iki ülke siyasetçilerinin bu çatışmaya derinlemesine dahil olmasını "stratejik bir hata" olarak değerlendirdi.
• Polonya Savunma Bakanı Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, Polonya-Ukrayna ilişkilerinin "çok kötü bir yöne gittiğini" vurguladı.
• Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrey Sibiga ise Kiev'in Varşova'nın düşmanca adımlarına karşı karşılık vermeye hazır olduğunu belirterek, Nawrocki'yi "iki tarafın son dönemde elde ettiği olumlu kazanımların yıkıcısı" olmakla suçladı.

Uluslararası yansımalar: Slovakya ve Rusya'dan değerlendirmeler

Diplomatik kriz uluslararası alanda da yankı buldu. Slovakya Ulusal Konseyi Başkan Yardımcısı ve koalisyon ortağı Slovak Ulusal Partisi'nin lideri Andrej Danko, Nawrocki'nin kararını memnuniyetle karşıladı. Danko, Ukrayna'daki "Bandera yanlılarının yüceltilmesi" nedeniyle Başbakan Robert Fico'ya Zelenskiy ile müzakereleri bırakma çağrısında bulundu.

Rusya cephesinden de konuya dair sert açıklamalar geldi. Rusya Dışişleri Bakanlığı'ndan Rodion Miroşnik, Beyaz Kartal Nişanı etrafındaki krizin Ukrayna'nın AB'ye katılım yolunda bir engel teşkil edeceğini savundu. Miroşnik, "Varşova, Bandera yanlılarına bir dizi talep dayatarak intikamını tam olarak alacak" iddiasında bulundu.

Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitry Medvedev ise eski Ukrayna liderlerinin nişanı topluca iade etmesine dikkat çekerek, "Bu durum hepsinin hakiki Nazi olduğunu gösteriyor" değerlendirmesinde bulundu.