Wendy Sherman: İran Hürmüz sayesinde ABD'den daha güçlü konumda

BRÜKSEL, 24 Haziran (Haber Merkezi) — ABD'nin İran'la nükleer anlaşma müzakerelerini yürüten eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Wendy Sherman, İran'ın son çatışmalardan ABD'ye kıyasla daha güçlü çıktığını söyledi.

Sherman, Euronews'e verdiği röportajda, "Konuşmak, konuşmamaktan iyidir. İran kesinlikle kendisini daha güçlü bir konuma getirdi. Hürmüz Boğazı'nı istedikleri herhangi bir noktada kapatabilirler" ifadelerini kullandı.

"Lübnan'da barışın şartlarını dikte edebilir"

Sherman'a göre bu güçlü konum, İran'ın Lübnan'daki barışın şartlarını dikte etmesine olanak tanıyor. Ancak sunucunun "İran çatışmanın kazananı sayılabilir mi?" sorusuna doğrudan yanıt vermekten kaçındı.

Tahran'ın direnç gösterdiğini ve "güç kullanılarak kırılamayacağını" kanıtladığını belirten Sherman, yaşananların diplomasinin önemini ve askeri eylemleri sürdürmenin beyhudeliğini gösterdiğini vurguladı.

Memorandum sonrası süreç

ABD ile İran, Haziran ayında tüm cephelerde, Lübnan dahil, çatışmaların derhal durdurulmasını öngören bir mutabakat zaptı imzaladı. 21 Haziran'da İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında, Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda mutabakatın uygulanmasına ilişkin ABD-İran görüşmeleri yapıldı.

Pakistan ve Katar'ın ilk tur sonrası ortak açıklamasına göre, görüşme "olumlu ve yapıcı bir atmosferde" geçti. Taraflar, teknik görüşmelerin devamı için zemin hazırlayan "cesaret verici ilerleme" kaydetti.

Daha sonra ABD Senatosu, İran ile savaşı sona erdirme çağrısı yapan bir kararı kabul etti.

Hürmüz kozu

İran, savaş sırasında Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatarak dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği güzergahı kontrol ettiğini göstermişti. İranlı yetkililer boğazı "altın değerinde bir varlık" olarak tanımlıyor ve coğrafi konumdan kaynaklanan "güçlü bir caydırıcılık aracı" olduğunu belirtiyor.

ABD'li yetkililer, müzakerelerin İran'ın nükleer programı konusunda güçlü bir anlaşma sağlayabileceğini söylese de eleştirmenler, İran'ın bir süper güç saldırısına dayanarak, Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol sağlayarak ve mali yaptırımlara muafiyet kazanarak daha güçlü konuma geldiğini savunuyor.