TBMM'den 12. Yargı Paketi'ne onay: Adalet sisteminde yeni dönem

ANKARA, 17 Temmuz (Haber Merkezi) — TBMM Genel Kurulu'nda 12. Yargı Paketi olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edilerek yasalaştı. Kanunla İcra ve İflas Kanunu'nda değişikliğe gidilerek, tüm maliklerin miras yoluyla edindikleri ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlar bakımından ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde birinci artırmanın sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacağı hükme bağlandı. Bu usulün bir defaya mahsus uygulanacağı belirtildi.

Elektronik satış ilanı ve ihale bedelini yatırmayana yaptırım

Elektronik satış portalında yapılacak ilanda düzenlemeye gidildi. Buna göre ilanda, satış talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklının en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar müracaat etmesi halinde teminat alınmayacağı, açık artırmalarda Hazine'nin teminat göstermekten muaf olduğu belirtilecek. İlanda verilecek tekliflerin haciz edilen malın muhammen kıymetinin yüzde 50'si, ortaklığın satışında birinci artırmanın sadece mirasçılar arasında yapıldığı durumda muhammen kıymetin yüzde 100'ü, ikinci artırmada ise yüzde 50'si ile rüçhanlı alacakların toplamından hangisi fazla ise bu miktarı ve paraya çevirme ve paylaştırma masraflarını geçmesi gerektiği yer alacak.

İhale alıcısının en yüksek teklifi verip süresi içinde ihale bedelini yatırmaması halinde teminatın iade edilmeyeceği, satış masraflarından mahsup edileceği, ortaklığın satışında teminatın paydaşlara payları oranında ödeneceği, teklif ettiği bedelin yüzde 5'i oranında idari para cezası verileceği hükme bağlandı. Muhammen bedelin yüzde 10'unun mahsup edilmesine ilişkin usuller de ilanda yer alacak.

Noterlik evrakları ve Danıştay'da daire sayısı

Noterlik Kanunu'ndaki değişiklikle noterlik evrak ve defterleri, mahkeme, sulh ceza hakimliği ve cumhuriyet başsavcılıkları ile resmi daireler tarafından incelenebilecek. Mahkeme tarafından evrakın aslının istenmesi halinde noter, örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu onaylayacak ve aslını gönderecek. Onaylı örneğin elektronik ortamda güvenli elektronik imza ile gönderilmesi imkanı getirildi. İşlemler için yev miye numarası verilmeyecek, posta masrafı ve yol masrafı hariç harç, vergi, değerli kağıt ücreti alınmayacak.

Danıştay Kanunu'ndaki değişiklikle 2016'dan itibaren 10 yıl içinde Danıştay'daki daire sayısının 10'a düşürülmesine yönelik 23 Temmuz 2026'da sona erecek süre 4 yıl daha uzatılacak. Boşalan her 2 üyelik için bir üye seçimi uygulaması 23 Temmuz 2030'a kadar uygulanmayacak.

İdare mahkemelerinde tek hakim sınırı 486 bin lira oldu

Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'da düzenlemeye gidildi. Buna göre idare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamı genişletildi. Düzenleyici işlemler hariç konusu 486 bin lirayı aşmayan iptal davaları ve tam yargı davaları, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim öğrencileri hakkında uzaklaştırma ve ilişik kesme dışındaki disiplin, sınıf geçme, not tespiti, yurt, kredi ve burs işlemlerine karşı açılan davalar, kamu görevlileri hakkında geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemleri, uyarma cezasına karşı davalar tek hakim tarafından çözümlenecek. 486 bin lirayı aşmayan davalar vergi mahkemesi hakimi tarafından karara bağlanacak.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda bölge idare mahkemesi kararlarına ilişkin istinaf ve Danıştay'da temyiz usulleri yeniden düzenlendi. Konusu 270 bin lirayı aşıp 920 bin lirayı aşmayan vergi davaları ile ilgili temyiz hükmü yürürlükten kaldırıldı. Kabul edilen önergeyle 55 bin lirayı geçmeyen parasal fark için temyiz yoluna başvurulamayacağı hükme bağlandı.

Hakim ve savcı yardımcılarının eğitimi ve dolandırıcılıkta indirim

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda Hakimler ve Savcılar Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle adli yargı hakim ve savcı yardımcıları ile idari yargı hakim yardımcılarına Anayasa ve insan hakları hukuku, ceza hukuku, özel hukuk, idare hukuku, vergi hukuku ve duruşma yönetimi, gerekçeli karar yazımı konularında eğitim verilecek. Yazılı sınavlar 100 tam puan üzerinden değerlendirilecek.

Hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülmesi mümkün konularda bilirkişiye başvurulması halinde uyarma cezası verilecek.

Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesine eklenen fıkrayla dolandırıcılık ile nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirakin, banka veya kredi kartı, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan bilgileri başkasına vermekle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve kanuni faiz

Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan değişiklikle sanığa yüklenen suçtan dolayı hükmolunan ceza 2 yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilecek. Karar verilebilmesi için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış bulunması, yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaat oluşması ve mağdurun veya kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmesi gerekecek. Denetim süresi 5 yıl olacak. Denetimli serbestlik tedbiri kapsamında eğitim programına devam, kamu kurumunda çalışma, belli yerlere gitmekten yasaklanma gibi yükümlülükler getirilebilecek.

Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun yeniden düzenlendi. Buna göre faiz miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80'i üzerinden ödenecek. Oran 30 Haziran günü 5 puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında 30 Haziran günü belirlenen oranın yüzde 80'i geçerli olacak.

Adli Tıp Kurumu ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanmak için tıpta veya diş hekimliğinde uzmanlık belgesi ya da doktora derecesi şartı aranacak. Görev süresi 4 yıl olacak.

Kanundan 2 madde çıkarıldı, birleşim 21 Temmuz'a ertelendi

Genel Kurulda kabul edilen önergeler doğrultusunda İcra ve İflas Kanunu'na eklenmesi öngörülen vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin ilamlara yönelik hüküm ile Ceza Muhakemesi Kanunu'nun bilgisayarlarda arama, kopyalama ve elkoyma hükmündeki değişiklik maddesi düzenlemeden çıkarıldı.

Düzenlemenin oylamasından önce söz alan TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, düzenlemenin IBAN kiralama olarak bilinen uygulamalarda kusur farklılığını ceza adaletinin temel ilkeleri çerçevesinde yeniden değerlendirdiğini, organize dolandırıcılıkla mücadelenin süreceğini belirtti. Kanunun kabulünün ardından TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, birleşimi 21 Temmuz Salı saat 15.00'te toplanmak üzere kapattı.