RTÜK'ten radikal dijital adımlar: Akıllı İşaretler'e 10+ ve 16+ yaş sembolleri geliyor

ANKARA, 23 Temmuz (Haber Merkezi) — Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta okullarda meydana gelen olaylar ile çocukların dijital ortamlarda karşılaştıkları risklerin araştırılması amacıyla kurulan Meclis Araştırma Komisyonu, AK Parti Tokat Milletvekili Yusuf Beyazıt başkanlığında toplandı. Komisyonda milletvekillerine sunum yapan Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Başkanı Mehmet Daniş ve Başkan Yardımcısı Deniz Güler, medya kullanım alışkanlıkları ve yeni denetim modellerine ilişkin kritik bilgiler verdi.

Akıllı İşaretler güncelleniyor: 10+ ve 16+ yaş sembolleri geliyor

Çocukları ve gençleri şiddet, siber zorbalık ve mahremiyet ihlallerinden korumayı hedeflediklerini belirten RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, Akıllı İşaretler sisteminin dijital yayıncılığın değişen ihtiyaçlarına göre yenilendiğini aktardı. İsteğe bağlı yayın hizmetlerine özel yazılı uyarılar geliştirildiğini ifade eden Daniş, yeni dönemde kumar ve uyuşturucu kullanımını içeren "bağımlılık" ile "uygunsuz dil" sembollerinin sisteme ekleneceğini duyurdu. Yaş kategorilerine 10+ ve 16+ sembollerinin de dahil edileceğini kaydeden Daniş, olumsuz içerik barındıran yayınların yayın saatlerinin bu yeni yaş grupları ışığında yeniden düzenleneceğini bildirdi. Daniş ayrıca, son 5 yılda çocukların gelişimini olumsuz etkileyen yayınlara yönelik 454 kez idari yaptırım uygulandığını ve toplam ceza tutarının 345 milyon lirayı bulduğunu ifade etti.

"YouTube ve benzeri mecralar lisanslanmalı"

Medya alanında yaşanan hızlı dönüşüm nedeniyle mevcut mevzuatın yenilenmesi gerektiğine dikkat çeken RTÜK Başkanı, yayıncılık yapan dijital platformların denetim ağına alınması gerektiğini belirtti. Türkiye'de çok sayıda genel yayın yapan kanalın bulunmasının reyting kaygısını artırdığını vurgulayan Daniş, YouTube gibi haber ve yayıncılık faaliyeti yürüten kuruluşların lisanslanması gerektiğini söyledi. Sosyal medyadaki gelişmeleri takip edip raporlayabilecek bir yazılımı birkaç ay içinde devreye alacaklarını açıklayan Daniş, Meclis tarafından yetki verilmesi halinde RTÜK'ün dijital mecralardaki yayınları da denetleyebilecek altyapıya sahip olduğunu kaydetti.

Gençlerin televizyon izleme süresi 40 dakikaya geriledi

Komisyonda söz alan RTÜK Başkan Yardımcısı Deniz Güler ise 26 ilde 15-21 yaş arası 7 bin 511 gençle yapılan "Gençlerin Medya Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık Araştırması" sonuçlarını paylaştı. Araştırmaya göre her 10 gençten 9'unun sosyal medyada aktif olduğunu belirten Güler, gençlerin günlük ortalama 3 saat 24 dakikayı sosyal medyada, 58 dakikayı isteğe bağlı platformlarda, 40 dakikayı televizyonda ve 38 dakikayı radyoda geçirdiğini aktardı. 2018 yılında yaklaşık 3 saat olan günlük televizyon izleme süresinin 40 dakikalara kadar gerilediğine dikkat çeken Güler, medya regülasyonunun artık sadece televizyon odaklı düşünülemeyeceğini vurguladı.

Gençlerin %88'i sosyal medyada 16 yaş sınırı istiyor

Dijital mecraların sunduğu imkanların yanı sıra risklerin de farkında olunduğunu belirten Güler, araştırmaya katılan gençlerin yüzde 88'inin sosyal medyaya yaş sınırı getirilmesini talep ettiğini ifade etti. Gençlerin talep ettiği ortalama yaş sınırının 16 olarak ortaya çıktığını söyleyen Güler, düzenleme talebinin sadece kamudan değil gençlerin kendisinden de geldiğini, sosyal medya meselesinin teknik bir regülasyon olmanın ötesinde psikososyal bir boyut kazandığını sözlerine ekledi.