Macaristan’da kriz: Başbakan Magyar, Cumhurbaşkanı Sulyok’u istifaya zorluyor

BUDAPEŞTE, 13 Temmuz (Haber Merkezi) — Macaristan Başbakanı Peter Magyar, Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok’un Anayasa’nın 17’nci değişikliğini 5 gün içinde imzalamaması durumunda Ulusal Meclis’in görevden alma sürecini başlatacağını duyurdu. Magyar, Facebook hesabından yaptığı açıklamada yasa gereği Cumhurbaşkanının tasarıyı imzalamak için 5 günü olduğunu belirtti.

“İmzalama Yetkisi Meclis Başkanı’na Geçecek”

Magyar, “Sulyok değişikliği imzalamazsa Ulusal Meclis görevden alma sürecini başlatacak. Bundan sonra Anayasa’ya göre Cumhurbaşkanı yetkilerini kullanamayacak ve yasayı Meclis Başkanı imzalayabilecek” ifadelerini kullandı. Magyar, “impeachment” kelimesini kullanmasa da parlamentonun vatana ihanet, Anayasa’yı ağır ihlal veya yolsuzluk gibi ciddi suçlar gerekçesiyle Cumhurbaşkanına karşı bu süreci başlatabileceğine işaret etti.

Tasarı Bugün Oylanacak: Tisza 2/3 Çoğunluğa Sahip

17’nci değişiklik tasarısı bugün Macaristan Ulusal Meclisi’nde oylanacak. Magyar’ın lideri olduğu Tisza partisi, parlamentoda üçte iki çoğunluğa sahip olduğu için tasarının kabul edilmesine kesin gözüyle bakılıyor.

Sulyok: “Değişiklik Anayasaya Aykırı”

Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok ise başbakanın talebiyle istifa etmeyeceğini ve 17’nci değişikliğin anayasaya aykırı, kişiye özel ve sadece yeni yönetimin siyasi çıkarlarına hizmet ettiğini savunuyor. Sulyok, tasarıyı Anayasa Mahkemesi’ne gönderebileceğini belirtiyor. Magyar ise Cumhurbaşkanının anayasa değişikliğinin esasını inceleyemeyeceğini, sadece kamu hukuku açısından geçersizlik incelemesi isteyebileceğini, ancak bu durumda böyle bir durumun olmadığını iddia etti.

Değişiklik Neler Getiriyor?

17’nci Anayasa Değişikliği 12 maddeden oluşuyor. Milletvekillerinin görev süresi üç dönemle sınırlandırılıyor, Anayasa Mahkemesi üyeleri için 70 yaş sınırı getiriliyor. Bu maddeler geriye dönük uygulanacak ve Fidesz’in uzun süredir görev yapan üyeleri ile 70 yaş üstü bazı yargıçları hedef alıyor. Aynı zamanda yargı bağımsızlığının güçlendirilmesi, devlet mali varlıklarının korunması, Anayasa Mahkemesi’nin yetkilerinin genişletilmesi ve devlet kurumları üzerindeki kamu denetiminin artırılması öngörülüyor. Hükümet, bunun Viktor Orban döneminde zayıflayan hukuk devleti ve demokratik sistemi yeniden tesis edeceğini savunuyor.

Muhalefet ve Venedik Komisyonu Devrede

Magyar, 12 Nisan seçimleri sonrası Tisza’nın zaferiyle Sulyok’un istifası için baskı yapmaya başladı. Viktor Orban liderliğindeki Fidesz-Macar Yurttaş Birliği dahil muhalefet, Magyar’ın planlarına karşı çıkıyor. 9 Temmuz’da Budapeşte’de büyük protesto düzenlendi. Sulyok, Venedik Komisyonu’ndan anayasa hukuku ve Avrupa demokratik normları açısından görüş istedi.