İsrail'in Lübnan'ı vurması sürüyor: 5 bin yıllık Sur şehri harabe oldu

LÜBNAN, 22 Haziran (Haber Merkezi) — Lübnan'ın Akdeniz kıyısındaki antik kenti Sur, İsrail'in haftalar süren hava saldırılarının ardından toz duman içinde. Ancak barut kokusu dağılsa bile, İsrail'in geride bıraktığı yıkım ve insani trajedi hala taze.

Hayalet şehre dönen Sur

Normalde yaz aylarında turistlerle dolup taşan, plajlarında tatilcilerin, Roma kalıntılarında tarih severlerin, balıkçı restoranlarında ise deniz ürünleri tutkunlarının buluştuğu Lübnan'ın dördüncü büyük kenti, şimdi İsrail'in saldırıları nedeniyle hayalet şehre dönmüş durumda.

Ateşkes anlaşmasına rağmen İsrail'in ihlalleri devam ederken, Sur'da yaşam tamamen durma noktasında. Birkaç restoran dışında hepsi kapalı olan mekanların masaları bomboş. Plaj kullanıcılarının araçlarıyla dolu olması gereken otoparklar ise yerinden yurt edilmiş insanların çadırlarıyla dolu.

"Ateşkes nerede? Göremiyoruz"

31 yaşındaki Ali Bazzi, aile dostlarına ait bir tur teknesinde tek başına yaşıyor. Toura'daki evi İsrail saldırısında yıkılmış. "Her gün bize ateşkes olduğunu söylüyorlar. Peki bu ateşkes nerede? Göremiyoruz" diyor Bazzi ve ekliyor: "Aylardır teknenin güvertesinde bir yatakta uyuyorum. Birkaç adım ötedeki küçük bir tezgahta sandviç satarak para kazanmaya çalışıyorum."

Bazzi gibi Sur çevresinden kaçan birçok kişi, kalıcı bir barış görmeden evlerine dönmeye cesaret edemiyor.

İsrail'in "tahliye" uyarısı ve terör

İsrail, Haziran ayı başında Sur'un tamamını tahliye etmesi için uyarıda bulunmuş, ardından şehir genelinde yoğun hava saldırıları düzenlemişti. İsrail, hedefinin Hizbullah olduğunu iddia etse de, gerçekte sivil altyapı ve tarihi miras hedef alındı.

Bazzi, o günleri şöyle anlatıyor: "Boşalmış, hayalet gibi bir şehir ve İsrail saldırıları başladığında kadın ve çocukların çığlıkları... Bir gece limanın üzerinde bir İHA'nın vızıltısıyla uyandım ve benim için gelip gelmediğini merak ettim."

Yeni ateşkes büyük ölçüde sürdürülüyor gibi görünse de, Sur sakinleri hala İsrail savaş uçaklarının sesini duyduklarında endişeyle duraksıyor.

5 bin yıllık tarih hedef alındı

İsrail'in saldırıları sadece insanları değil, binlerce yıllık tarihi mirası da yok ediyor. Sur'un her sokağında en az bir bina enkaz haline gelmiş durumda. Bazı binalar ise birkaç katı uçmuş halde ayakta durmaya çalışıyor.

Öldürülenlerin -paramedikler, aileler ve Hizbullah militanları- fotoğrafları, binaların enkazına ve park halindeki araçların gösterge panolarına anıt olarak asılmış durumda.

UNESCO mirası tahrip edildi

Şehrin ikonik miras alanları da İsrail'in saldırılarından nasibini aldı. M.S. 2. yüzyıldan kalma bir kale kalıntısının yanındaki birkaç bina vuruldu. Enkaz, bazı Roma sütunlarının başlıklarını devirdi ve binlerce yıldır var olan Roma yolundaki taşlara zarar verdi.

Lübnan Eski Eserler Genel Müdürlüğü çalışanı Adnan İstanbullu, "Bir komitenin gelip incelemesini bekliyoruz. Sur şehri 5 bin yıllık ve başına gelenler çok büyük" diyor. UNESCO Dünya Mirası alanındaki hasarın onarılıp onarılamayacağı ise belirsiz.

Doğa da hedefte: Deniz kaplumbağalarının sığınağı yok oldu

İsrail'in saldırıları sadece insanlığı değil, doğayı da vurdu. Şehrin hemen güneyinde, deniz kaplumbağaları ve diğer hayvanlar için önemli bir yaban hayatı koruma alanı olan Mansouri'deki kıyı şeridi, İsrail saldırıları sonrası artık erişilemez durumda.

O kıyıda yaşayan tanınmış çevreci Mona Khalil, evine isabet eden saldırının ardından yaralandı ve Cuma günü, haftalar süren acıların ardından hayatını kaybetti. İsrail, bir çevreciyi daha katletti.

4 binden fazla şehit, Lübnan harabe

Mart ayında başlayan ve İsrail-Hizbullah savaşı olarak adlandırılan çatışmalarda, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarında 4 binden fazla kişi hayatını kaybetti. Lübnan'ın güneyinin geniş bölgeleri, Sur dahil olmak üzere harabe haline getirildi.

İsrail, Hizbullah'ı hedef aldığını iddia etse de, gerçekte sivil altyapı, tarihi miras ve doğa hedef alındı. ABD ve İran'ın İsviçre'deki görüşmeleri Lübnanlılara umut verse de, İsrail'in ateşkes ihlalleri ve saldırıları devam ediyor.

Sur halkı, 5 bin yıllık şehirlerinde şimdi belirsiz bir gelecek bekliyor.