İran'dan Petrol İhracatı Açıklaması: "Ambargo Kalktı, Gemi Harekete Geçti"

ZÜRİH, 21 Haziran (Haber Merkezi) — İran Ulusal Petrol Şirketi CEO'su Hamid Burd, İsviçre'nin Bürgenstock kentinde devam eden müzakerelere ilişkin açıklamalarda bulundu. İran'ın resmi haber ajansı IRNA'ya konuşan Burd, petrol ambargosunun kaldırılması ve ihracatın başlaması konularında değerlendirmelerde bulundu.

"Petrol İhracatı Başladı"

Burd, müzakerelerde petrol ambargosunun kaldırılması ve ilgili muafiyetlerin konusunun ciddi şekilde ele alındığını belirterek, "İlk aşamada İran gemileri varsayılan sınır çizgisini geçerek hedeflerine doğru hareket etmeye başladı" iddiasında bulundu.

İran'ın petrol ihracatının hız kazandığını öne süren Burd, "Son günlerde ülkenin bir aylık ihracatının yaklaşık yarısı gerçekleştirildi. Mutabakatın tam olarak uygulanmasının ardından ihracat tamamen devam edecek" ifadelerini kullandı.

Burd, müzakerelerde yatırım ve petrol ambargosunun kaldırılması konularının ciddi şekilde takip edildiğini, bu konuda ABD tarafına bazı düzeltmeler önerildiğini ve bunların hayata geçirilmesini umduklarını sözlerine ekledi.

İran Heyeti Zürih'te

İran İslam Cumhuriyeti heyeti, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf başkanlığında cumartesi akşamı yerel saatle 22.00 sıralarında Zürih Havalimanı'na ulaştı. Heyette şu isimler yer alıyor:

• Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi
• Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Uluslararası İşler Başkan Yardımcısı Ali Bakıri
• Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Hemmeti
• Petrol Bakan Yardımcısı ve Ulusal İran Petrol Şirketi CEO'su Hamid Burd
• Dışişleri Bakanlığı Hukuk ve Uluslararası İşler Başkan Yardımcısı Kazım Garibabadi
• Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei

ABD Heyeti ve Arabulucular

ABD tarafında ise Başkan Özel Elçisi Steve Witkoff ve Jared Kushner İsviçre'de bulunurken, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance da görüşmelere katılmak üzere İsviçre'ye hareket etti. Vance, görüşmelerin bir ila iki gün sürebileceğini, mutabakatın uygulanması, Lübnan'daki ateşkes ve İran'ın nükleer programı konularının ele alınacağını belirtmişti.

Arabulucu ülkeler de masada yer alıyor. Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, İsviçre Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis ile Bürgenstock'ta bir araya gelmişti. Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif ve Pakistan Ordu Komutanı Asım Munir'in de İsviçre'ye geldiği bildirildi. Pakistan ve Katar, İslamabad Mutabakat Zaptı'nın oluşturulmasında ve Tahran-Washington arasında temasların sağlanmasında arabuluculuk rolü üstlenmişti.

İsviçre'den "Güvenli Ortam" Açıklaması

İsviçre Dışişleri Bakanlığı, Bürgenstock'ta İran ve ABD arasındaki müzakereler için "güvenli, gizli ve güvenilir" bir ortam sağladığını duyurdu. Bern yönetimi, görüşmelerin gizliliği nedeniyle katılımcılar ve müzakerelerin içeriğine ilişkin detay paylaşmaktan kaçınıyor.

İran'ın Önceliği: Mutabakatın Uygulanması

İran heyetinin bu aşamadaki temel misyonu, İslamabad Mutabakat Zaptı'nda yer alan karşı tarafın taahhütlerinin uygulanmasını talep etmek. Tahran yönetimi, bu ziyaretin 60 günlük nihai anlaşma müzakerelerinin başlangıcı anlamına gelmediğini, bu aşamaya geçilmesinin mutabakatta belirtilen taahhütlerin uygulanmasına bağlı olduğunu vurguluyor.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei, heyetin hareketinden önce yaptığı açıklamada, "Her mutabakat ve anlaşma uygulama aşamasında test edilir. İran İslam Cumhuriyeti, karşı tarafın geçmişteki taahhüt ihlalleri deneyimine dayanarak, taahhütlerin uygulanmasını ciddi şekilde talep edecektir" ifadelerini kullanmıştı.

Baghaei, nihai anlaşma müzakerelerinin ancak mutabakat zaptının 1, 4, 5, 10 ve 11. maddelerinde yer alan taahhütlerin uygulanmaya başlaması ve devam etmesi halinde başlayabileceğini, ancak Tahran'ın bugüne kadar bu durumun tam olarak gerçekleştiğini görmediğini belirtmişti.

İran'ın Temel Talepleri

İran İslam Cumhuriyeti'nin müzakerelerde öne çıkardığı temel talepler şu şekilde:

• Tüm cephelerde (özellikle Lübnan) savaşın sona ermesi
• ABD güçlerinin İran'ın çevresindeki bölgelerden çekilmesi
• Yaptırımların azaltılmasına ilişkin taahhütlerin yerine getirilmesi

Lübnan ve İsrail Boyutu

İsrail'in son günlerde Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürmesi, Washington'un çatışmaların sona erdirilmesine ilişkin taahhüdünü yerine getirme konusundaki iradesini ve kapasitesini Bürgenstock görüşmelerinin kilit konularından biri haline getirdi. İran, ABD'nin kendi taahhütlerini yerine getirmekten ve İsrail'in saldırıları durdurmasını sağlamaktan sorumlu olduğunu vurguluyor.

Bu bağlamda Bürgenstock görüşmeleri, İslamabad Mutabakat Zaptı'nın ilk somut testi olarak değerlendiriliyor. Görüşmelerin sonucu, karşı tarafın taahhütleri yerine getirme iradesini ve müzakerelerin ikinci aşamasına geçilip geçilemeyeceğini netleştirecek.