Gazze’de yerel tohum direnişi: Yıkılan ana tohum bankası çadırda yeniden hayata döndü

GAZZE, 25 Ağustos (Haber Merkezi) — İsrail’in saldırıları sonucu tarım alanlarının büyük oranda tahrip olduğu Gazze Şeridi’nde çiftçiler, bölgenin yerli tohum çeşitlerini korumak ve yeniden üretmek adına kritik bir girişim başlattı.

Ekim 2023'te başlayan savaş sürecinde Han Yunus'un doğusundaki El-Karara beldesinde bulunan ana tohum bankasının yıkılması üzerine çiftçiler, Deir al-Balah'ın Al-Mash'ala bölgesinde kurdukları bir çadırda tohum toplama ve koruma çalışmalarını yeniden hayata geçirdi. Çadır içinde plastik kaplarda saklanan yerli tohumlar, gelecekteki tarımsal üretimin tek güvencesi olarak görülüyor.

"Ata Tohumları Ulusal ve İnsani Bir Mirastır"

Girişim hakkında değerlendirmelerde bulunan Ziraat Mühendisi Abdülmünim Ahmed, yerel tohumların Gazze'nin zorlu iklim koşullarına ve endemik hastalıklara dayanıklı genetik özellikler taşıdığını vurgulayarak, "Bu tohumlar milli, insani ve tarımsal bir mirastır. İnsanların gıda kaynağını güvence altına almak da en yüksek düzeyde insani bir çabadır" dedi.

Abluka nedeniyle dışarıdan tohum tedarik etmenin neredeyse imkânsız hale geldiğine dikkat çeken Ahmed, yerel tohumların korunmasının önümüzdeki sezonlarda ekim yapılabilmesi için şart olduğunu belirtti.

200 Çiftçiyle Tohum Çoğaltma Seferberliği

Gazze'nin tarım sektörünün ağır darbeler aldığını ve birçok türün kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını aktaran Ahmed, süreci şöyle anlattı:

• Çiftçilerden küçük miktarlarda tohumlar toplandı ve yaklaşık 200 çiftçilik bir grupla çoğaltma çalışmalarına başlandı.
• Baklagiller, tahıllar ve yeşil yapraklı sebzeler dahil olmak üzere şu ana kadar yaklaşık 32 tohum çeşidi toplandı.
• Çadır tesisinin teknik ekipman yetersizliği nedeniyle tohumlar çiftçilere başvuru sırasına göre dağıtılıyor. Tohum teslim edilen çiftçilerden, ürün aldıktan sonra elde ettikleri yeni tohumları bankaya geri getirmeleri isteniyor.

Tohumlardan %80'e Varan Verim

Bölgedeki çiftçilerden Said Fayyad, yerel imkânlarla üretilen bu tohumlar sayesinde adaçayı, fesleğen, pazı ve roka gibi ürünleri yetiştirmeye devam edebildiklerini söyledi. Fayyad, elde edilen verimin %70 ile %80 arasında değiştiğini belirterek, daha yüksek verim için gübre tedarikine ihtiyaç duyduklarını ifade etti.

İlk olarak küçük bir çiftçi grubuyla başlatılan ve 2017 yılında Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) desteğiyle genişleyen proje, savaş öncesinde yüzlerce çiftçiye ulaşmıştı. Savaşın ardından durma noktasına gelen proje, Ağustos 2026 itibarıyla Deir al-Balah'taki çadır yerleşkesinde yeniden faaliyet göstererek Gazze tarımı için umut olmaya devam ediyor.