Gazze, Lübnan ve Suriye’de “tampon bölge”: İsrail’in en büyük genişlemesi

İSTANBUL, 20 Haziran (Haber Merkezi) — İsrail ordusu, Ekim 2023’te başlayan çok cepheli çatışmaların ardından Gazze Şeridi, Lübnan’ın güneyi ve Suriye’nin güneybatısında geniş alanları fiilen kontrol altına aldı.

Uluslararası basında yer alan analizlere göre, İsrail’in “güvenlik kuşağı” veya “tampon bölge” adını verdiği bu alanların toplamı yaklaşık 1.000 kilometrekare (386 mil kare). Bu büyüklük, İsrail’in 1949 sınırlarının yaklaşık %5’ine denk geliyor. 

İsrail Savunma Bakanlığı, bu bölgelerde “süresiz” kalınacağını açıkladı. 

3 milyondan fazla kişi yerinden edildi

İsrail, Gazze ve Lübnan’da yaptığı tahliye uyarıları ve askeri operasyonlarla 3 milyondan fazla insanı yerinden etti. Ordunun yıktığı mahalleler, geniş insansızlaştırılmış bölgeler oluşturdu. 

Yetkililer, bu bölgelerin yeni sınır olmadığını, ancak “gelecekteki saldırıları önlemek” için gerekli olduğunu savunuyor.

Lübnan cephesi

İsrail, Hizbullah ile 1982’den bu yana aralıklarla çatışıyor. 2000’de çekildiği güney Lübnan’a, Ekim 2024’teki ateşkesin Mart 2025’te çökmesinin ardından yeniden kara harekâtı başlattı.

Carnegie Middle East Center uzmanlarına göre İsrail şu anda Lübnan’da 608 kilometrekareyi elinde tutuyor. Yaklaşık 1,2 milyon Lübnanlı tahliye uyarıları nedeniyle evlerini terk etti.

Gazze cephesi

İsrail, 1967’de Mısır’dan aldığı Gazze’den 2005’te çekilmişti. 7 Ekim 2023 saldırısından sonra başlattığı harekâtta, Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkeste “sarı hat” olarak adlandırılan bölgeye çekildi ve şeridin yarısından fazlasını kontrol etti.

Ateşkes tıkanınca İsrail hattı batıya kaydırdı. Hak örgütü Gisha’ya göre İsrail şu anda Gazze’nin %60’ından fazlasını, yaklaşık 194 kilometrekareyi kontrol ediyor. Başbakan Binyamin Netanyahu bu oranın %70’e çıkacağını söyledi.

Gazze’nin 2 milyondan fazla nüfusu, yardım kuruluşlarına bağlı çadır kentlere sıkışmış durumda.

Suriye cephesi

İsrail, 1967’de işgal ettiği Golan Tepeleri’ni ilhak etmişti. Aralık 2024’te Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından, Golan yanındaki BM tampon bölgesine girdi.

BM, bu hamlenin 1974 ateşkesini ihlal ettiğini belirtiyor. Suriye’nin geçici Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara, İsrail’den çekilmesini istedi. BM verilerine göre söz konusu alan 235 kilometrekare.

Batı Şeria

1967’den bu yana işgal altındaki Batı Şeria’da yerleşimlerin hızlandığı, 2022’den bu yana 47 yeni yerleşimin onaylandığı bilgisi yer alıyor.