Çocuk Koruma Kanunu teklifi TBMM Adalet Komisyonu'ndan geçti

ANKARA, 22 Temmuz (Haber Merkezi) — TBMM Adalet Komisyonu, suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeleri içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ni kabul etti. Genel Kurul gündemine gelecek olan teklif, çocuk adalet sistemini baştan sona yeniden yapılandırıyor.

Ateşli silaha erişim sağlayan ebeveyne hapis cezası

Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a eklenen yeni maddeyle; dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek ateşli silahın çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.

Yaş indiriminde hakime takdir yetkisi ve ceza düzenlemeleri

Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişikliklerle yaş gruplarına göre ceza sorumlulukları ve indirim oranları yeniden belirlendi:

• 12-15 Yaş Grubu: Fiilin hukuki anlamını algılama yeteneği olmayanların ceza sorumluluğu olmayacak, güvenlik tedbiri uygulanacak. Yeteneği olanlarda ise ağırlaştırılmış müebbet yerine 13-18 yıl, müebbet yerine 10-12 yıl hapis verilecek; diğer cezalarda yarı oranında indirim yapılacak ve her fiil için ceza 9 yılı geçemeyecek.
• 15-18 Yaş Grubu: Ağırlaştırılmış müebbet yerine 19-27 yıl, müebbet yerine 15-18 yıl hapis verilecek. Diğer cezalarda üçte bir indirim uygulanacak ve verilecek ceza 15 yılı aşamayacak.
• Hakim Takdiri: Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında; suçun işleniş şekli, kastedilen kusurun ağırlığı ve sabıka durumu göz önünde bulundurularak 15-18 yaş grubundaki çocuklara yaş indirimi uygulanmayabilecek; 12-15 yaş grubuna ise bir üst grubun ceza rejimi tatbik edilebilecek.
• Tekerrür Yaşı: Tekerrür hükümlerinin uygulanmasındaki yaş istisnası 18'den 15'e düşürüldü.

"Suça sürüklenen" yerine "Adli süreçteki" çocuk ibaresi

Kanunlardaki terim karmaşasını gidermek amacıyla Çocuk Koruma Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Sosyal Hizmetler Kanunu'nda yer alan "suça sürüklenen çocuk" ibareleri "adli süreçteki çocuk" olarak değiştirildi.

Bıçak ve kesici alet satışına sıkı denetim

Kabahatler Kanunu'na eklenen düzenlemeyle; ruhsatlı av/spor dükkanları dışındaki yerlerde her türlü bıçak ve kesici aletin 18 yaşından küçüklere satılması, sergilenmesi veya çocuklar tarafından taşınması yasaklandı. Yasaklara uymayanlara 5 bin TL, aletlerin vahim nitelikte olması halinde 10 bin TL idari para cezası verilecek. İhlali bildirmeyen işletmecilere de 5 bin TL ceza uygulanacak.

Çocuklara özel 5 yeni "Yönlendirme Tedbiri"

Ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için güvenlik tedbiri niteliğinde 5 farklı yönlendirme tedbiri ihdas edildi:

• Sosyal ve Toplumsal Hizmetler: Spor ve gençlik merkezlerinde 20-300 saat arası görev alma.
• Dijital Risklerden Korunma: Kullanılan cihazların BTK ve Siber Güvenlik Başkanlığı takibine açılması, riskli platformlara erişimin engellenmesi (3 ay - 2 yıl arası).
• Kitap ve Kütüphane: Kütüphanelerde 20-300 saat görev alma veya belirlenen eserleri okuma.
• Çevreye Saygı ve Çevre Temizliği: Park, sahil temizliği ve ağaçlandırma faaliyetlerine katılım (20-300 saat).
• Bağımlılık Tedbiri: Sağlık Bakanlığı, Aile Bakanlığı ve Yeşilay bünyesinde bağımlılık rehabilitasyon programlarını tamamlama.

Aile yükümlülüklerini ihlal edenlere cezalar artırılıyor

• Bakım ve eğitim yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere verilen ceza üst sınırı 1 yıldan 2 yıla çıkarıldı.
• Gebe eşini/birlikte yaşadığı kadını çaresiz terk edenlere verilen ceza 6 aydan 2 yıla yükseltildi. Çocuk bu nedenle kasten öldürme/yaralama suçuna karışırsa aileye verilecek ceza yarısından 2 katına kadar artırılacak.
• Çocuğun ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır tehlikeye sokan anne-babaya verilen ceza 1 yıldan 3 yıla çıkarıldı.
• Koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarına uymayan anne, baba veya vasilere 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi verilebilecek.

İnfaz süreci: Kapalı ceza infaz kurumunda başlayacak

Çocuk hükümlülerin cezalarının doğrudan eğitimevlerinde infaz edilmesi uygulamasına son verilerek, infaza çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanması esası getirildi. İyi halli olduğu tespit edilenler (psikolog, pedagog ve öğretmenlerin yer aldığı idare kurulu değerlendirmesiyle) eğitimevlerine ayrılabilecek.

Kasıtlı suçlardan 3 yıl, taksirli suçlardan 5 yıl veya daha az ceza alanlar ise doğrudan eğitimevine alınmaya devam edecek. Ayrıca 15 yaşını dolduruncaya kadar cezaevinde geçirilen 1 gün, koşullu salıverilme hesabında 2 gün olarak dikkate alınacak.

"Çocuklarımızı her türlü riskten korumak ortak sorumluluğumuzdur"

Komisyon Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, teklifin kabul edilmesinin ardından yaptığı açıklamada, "Çocuklarımızı her türlü ihmal, istismar ve riskten korumak, onları geleceğe hazırlamak yalnızca hukuk sisteminin değil, herkesin ortak sorumluluğudur. Teklif, ilerleyen günlerde TBMM Genel Kurulu'nun takdirine sunulacaktır" değerlendirmesinde bulundu.