Araç kiralamada devrim: Yaş ve kilometre sınırı geldi, depozitoya güvence sağlandı

ANKARA, 15 Ağustos (Haber Merkezi) — Ticaret Bakanlığı, otomotiv sektöründe adil, rekabetçi ve istikrarlı bir piyasa yapısının kurulması ile tüketici haklarının daha etkin korunması amacıyla hazırladığı "Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik"i Resmi Gazete'de yayımladı. Düzenleme ile araç kiralama faaliyetleri kurumsal bir yapıya kavuşturulurken; işletmelere, kiralanacak taşıtlara ve depozito süreçlerine yönelik kritik standartlar getirildi.

Yönetmelik, tüketiciler tarafından gerçekleştirilen kiralamaları kapsarken; kiracısı tüketici olmayan kısa süreli kiralamalar, uzun süreli kiralamalar ve kamp taşıtı (karavan) kiralamaları kapsam dışında tutuldu.

Kiralama Şirketlerine "Yetki Belgesi" Zorunluluğu

Ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan tüm işletmeler için yetki belgesi alınması zorunlu hale getirildi.

• Başvuru Şartları: İşletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefi bulunması ve iş yerinin ikametgah amacıyla kullanılmaması şartı aranacak.
• Personel Kriteri: İşletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı "Seviye 4" mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekecek.
• Sistem Kuruluşu: Süreçlerin takibi amacıyla Ticaret Bakanlığı tarafından 1 Ocak 2027 tarihine kadar "Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi" kurulacak. Yetki belgesi başvuruları bu sistem üzerinden yürütülecek.

Kiralanacak Araçlara Yaş ve Kilometre Sınırı

Tüketici güvenliği ve hizmet kalitesini artırmak amacıyla kiralanacak taşıtların nitelikleri baştan sona yeniden belirlendi:

• Klasik taşıtlar hariç olmak üzere, 6 yaşından büyük araçlar kiraya verilemeyecek.
• Benzinli ve dizel taşıtlarda 180 bin kilometre, elektrikli taşıtlarda ise 300 bin kilometre sınırı uygulanacak. Bu sınırları aşan taşıtlar kiralanamayacak.
• Periyodik bakımı zamanında yaptırılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan taşıtların kiralanması tamamen yasaklandı.

Filolara Asgari Araç ve Yerli Elektrikli Şartı

Kiralama işletmelerinin sahip olması gereken asgari taşıt sayıları ve filo nitelikleri de netleştirildi:

• Büyükşehir ve Büyük İlçeler: Büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu 30 bini geçen ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin, en az 5'i kendi adına tescilli olmak üzere toplam en az 10 taşıta sahip olması gerekecek.
• Diğer Bölgeler: Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçelerde ve büyükşehir olmayan illerde ise en az 2'si işletme adına tescilli olmak üzere en az 5 taşıt şartı aranacak.
• Yerli ve Çevre Dostu Araç Teşviki: Büyükşehirlerde nüfusu 30 bini geçen ilçelerdeki filolarda, birinin Türkiye'de üretilmesi koşuluyla en az 2 hibrit veya yalnızca elektrik motorlu taşıt bulundurulması zorunlu kılındı.

Depozitoya Üst Sınır ve 7 Gün İçinde İade Güvencesi

Tüketicilerin araç kiralama süreçlerinde en çok yaşadığı mağduriyetlerden biri olan depozito ve iptal haklarında güvence sağlandı:

• Depozito Sınırı: 1 ila 6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük kira bedeli, 7 ila 29 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli tutarında depozito alınabilecek.
• 7 Günü Geçmeyecek: Taşıtın teslim edilmesini takip eden 7 gün içerisinde depozitonun tüketiciye iade edilmesi zorunlu kılındı.
• İptal Hakları: Ön ödemeli rezervasyonlarda, teslimata 24 saatten fazla süre kalmış olması şartıyla tüketiciye; herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve kesinti yapılmaksızın rezervasyon değiştirme veya iptal etme hakkı tanındı.

Tüketiciden Keyfi Ücret Talep Edilemeyecek

Düzenleme ile tüketicileri ekstra maliyetlerden koruyacak adımlar da atıldı:

• Olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ek bedel talep edilemeyecek, depozitodan kesinti yapılamayacak.
• Mevsim şartlarının gerektirdiği hallerde kış lastiği kiralama şirketi tarafından zorunlu olarak sağlanacak.
• Sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek; ek bir ücret veya şarta bağlanamayacak.
• İşletme ve kiracının anlaşması hariç; sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde bir karar olmadan değer kaybı gerekçesiyle tüketiciden herhangi bir bedel tahsil edilemeyecek.
• İşletmeler, hasar ve arıza durumlarında kiracıların her an ulaşabileceği sürekli ve erişilebilir bir iletişim altyapısı kurmakla yükümlü olacak.